Sudoku: àwọn òfin, àwọn ìpele, àti ọgbọ́n tí ó ń yanjú wọn

Àwọn òfin

• Àtẹ náà: ìlà mẹ́sàn-án àti òpó mẹ́sàn-án, tí a pín sí àpótí mẹ́sàn-án tí ọ̀kọ̀ọ̀kan jẹ́ mẹ́ta-lọ́nà-mẹ́ta. A ti fún ọ ní àwọn nọ́ńbà kan; ìwọ ni yóò wá èyí tó kù.
• Ìfojúsùn: kún gbogbo àyè òfo kí ìlà kọ̀ọ̀kan, òpó kọ̀ọ̀kan àti àpótí kọ̀ọ̀kan ní àwọn nọ́ńbà 1 sí 9, ọ̀kọ̀ọ̀kan lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo.
• Ojútùú kan ṣoṣo: gbogbo àdìtú níbí ní ojútùú kan péré, nítorí náà a lè rí i nígbà gbogbo pẹ̀lú ọgbọ́n orí nìkan.

Ìpele mẹ́fà

Eré náà fúnra rẹ̀ ló ń ṣe àwọn àdìtú, ó sì ń tò wọ́n ní ìpele gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n tí ènìyàn nílò láti yanjú wọn:

Yan ìpele lójú ìbẹ̀rẹ̀; a ó pa yíyàn rẹ mọ́ fún eré tó kàn.

Àwọn ọgbọ́n

Ẹyọ gbangba (naked single)

Àyè tí nọ́ńbà kan ṣoṣo péré lè wọ̀: gbogbo nọ́ńbà yòókù ti wà nínú ìlà rẹ̀, òpó rẹ̀ tàbí àpótí rẹ̀.

Ẹyọ bíbò (hidden single)

Nọ́ńbà tí ó lè wọ àyè kan ṣoṣo péré nínú ìlà, òpó tàbí àpótí, kódà bí àyè yẹn bá lè gba àwọn nọ́ńbà mìíràn.

Méjì gbangba (naked pair)

Àyè méjì nínú ìlà, òpó tàbí àpótí tí ó lè gba nọ́ńbà méjì kan náà nìkan: àwọn nọ́ńbà yẹn kò lè wọ ibòmíràn nínú rẹ̀.

Ìtọ́sí (pointing)

Nígbà tí gbogbo ibi tí nọ́ńbà kan lè wọ̀ nínú àpótí bá wà nínú ìlà kan (tàbí òpó kan), kò lè wọ ibòmíràn nínú ìlà yẹn (tàbí òpó yẹn).

Ìgbàsílẹ̀ (claiming)

Ní ìdàkejì: nígbà tí gbogbo ibi tí nọ́ńbà kan lè wọ̀ nínú ìlà (tàbí òpó) bá wà nínú àpótí kan, kò lè wọ ibòmíràn nínú àpótí yẹn.

Méjì bíbò (hidden pair)

Nọ́ńbà méjì tí ó lè wọ àyè méjì kan náà nìkan nínú ìlà, òpó tàbí àpótí: àwọn àyè yẹn kò lè gba nǹkan mìíràn.

Mẹ́ta gbangba (naked triple)

Àyè mẹ́ta nínú ìlà, òpó tàbí àpótí tí wọ́n ní nọ́ńbà mẹ́ta péré láàárín wọn: àwọn nọ́ńbà yẹn kò lè wọ ibòmíràn nínú rẹ̀.

X-wing

Nọ́ńbà tí ó lè wọ àyè méjì péré nínú ìlà méjì ọ̀kọ̀ọ̀kan, tí àwọn àyè yẹn sì wà nínú òpó méjì kan náà: nọ́ńbà náà wà nínú ọ̀kan nínú méjì kọ̀ọ̀kan, nítorí náà kò lè wọ ibòmíràn nínú àwọn òpó yẹn (bákan náà nígbà tí a bá pààrọ̀ ìlà àti òpó).

Swordfish

X-wing pẹ̀lú ìlà mẹ́ta àti òpó mẹ́ta.

XY-wing

Àyè kan tí ó ní àṣàyàn méjì, A àti B, tí ó rí àyè kan tí ó ní A àti C àti òmíràn tí ó ní B àti C: èyíkéyìí tí ó bá jẹ́, ọ̀kan nínú àwọn méjèèjì yẹn ni C, nítorí náà àyè tí ó rí àwọn méjèèjì kò lè jẹ́ C.

Àkọsílẹ̀, Ìtọ́ka àti àṣìṣe

• Àkọsílẹ̀ ń tan ìkọ pẹ́ńsù: àwọn nọ́ńbà tí o bá tẹ̀ yóò wọlé ní kékeré, bí àṣàyàn. Kíkọ nọ́ńbà kan yóò yọ àkọsílẹ̀ rẹ̀ kúrò nínú ìlà, òpó àti àpótí àyè náà fún ọ.
• Kún àkọsílẹ̀ ń kọ gbogbo àṣàyàn sínú gbogbo àyè òfo lẹ́ẹ̀kan náà (àwọn nọ́ńbà tí ó ṣì lè wọ̀ ibẹ̀ bí àtẹ ṣe wà báyìí), kí o lè bẹ̀rẹ̀ tààrà lórí àwọn méjì; Dápadà ń dá a padà ní ìgbésẹ̀ kan.
• Ìtọ́ka ń kún àyè kan pẹ̀lú nọ́ńbà rẹ̀: èyí tí o lè ti rí báyìí, nígbà tí irú rẹ̀ bá wà, ó sì ń sọ ìdí rẹ̀ nínú ìlà kan lókè àtẹ (nọ́ńbà kan ṣoṣo tí ó bá àyè náà mu, tàbí ibi kan ṣoṣo tí ó kù fún nọ́ńbà náà nínú ìlà rẹ̀, òpó rẹ̀ tàbí àpótí rẹ̀).
• Fi àṣìṣe hàn (lójú ìbẹ̀rẹ̀) ń fi nọ́ńbà tí kò tọ̀nà hàn ní àwọ̀ pupa ní kété tí a bá kọ ọ́. Nọ́ńbà méjì tí ó jọra nínú ìlà, òpó tàbí àpótí ni a máa ń fi hàn nígbà gbogbo.
• Dápadà ń dá àwọn ìgbésẹ̀ padà, iye tí o bá fẹ́; Pa rẹ́ ń pa àyè kan mọ́.
• Òpin àṣìṣe (nínú Ètò, ó wà ní pípa àyàfi tí o bá tàn án) ń parí eré ní àṣìṣe kẹta, bí nínú ọ̀pọ̀ áàpù Sudoku: o máa gba Àǹfààní kejì (a ó dá nọ́ńbà tí kò tọ̀nà padà, kí o máa bá a lọ), tàbí kí o tún àdìtú náà bẹ̀rẹ̀.
• Àwọn nọ́ńbà: ńlá (nínú Ètò) ń ya àwọn nọ́ńbà àti àkọsílẹ̀ tóbi jù, tí ó sì nípọn jù, kí kíkà lè rọrùn. Ètò → Ìrísí tún ní àwọ̀ alẹ́, pẹ̀lú àtẹ dúdú àti nọ́ńbà tí ó mọ́lẹ̀.

Àdìtú ojoojúmọ́

Lójoojúmọ́, Àdìtú ojoojúmọ́ kan ṣoṣo ló wà, ní ìpele Àárín, ọ̀kan náà fún gbogbo ènìyàn lágbàáyé. A ń pa àkókò rẹ tó dára jù lórí rẹ̀ mọ́, ojú ìbẹ̀rẹ̀ sì máa fi àmì sí i lẹ́yìn tí o bá ti yanjú rẹ̀. Àdìtú tuntun ń dé ní ọ̀gànjọ́ òru UTC. "Pín" ń fi àkókò rẹ ránṣẹ́ pẹ̀lú ìjápọ̀ tí ó ń ṣí àdìtú kan náà.

Bọ́tìnnì kàlẹ́ńdà lẹ́gbẹ̀ẹ́ "Àdìtú ojoojúmọ́" ń fi oṣù hàn: gbogbo ọjọ́ tí o ti yanjú àdìtú rẹ̀ ní adé kan, àwọn ọjọ́ tó tẹ̀lé ara wọn tí wọ́n ní adé sì ni Ọjọ́ léraléra rẹ. O ṣì lè ṣe ọjọ́ tí o pàdánù láti inú kàlẹ́ńdà, láti oṣù Ọ̀wàrà 2026 síwájú, yóò sì gba adé tirẹ̀ pẹ̀lú.

Ní Ọ̀sẹ̀ Halloween, 26 Ọ̀wàrà sí 1 Bélú 2026, adé ọjọ́ kọ̀ọ̀kan jẹ́ elégédé. Elégédé àkọ́kọ́ máa ṣí ìrísí Halloween (àwọ̀ alẹ́) nínú Ètò → Ìrísí, yóò sì jẹ́ tìrẹ títí lẹ́yìn tí ọ̀sẹ̀ náà bá parí.

Ní Ọ̀sẹ̀ Kérésìmesì, 21 sí 27 Ọ̀pẹ 2026, adé ọjọ́ kọ̀ọ̀kan jẹ́ ẹ̀bùn. Ẹ̀bùn àkọ́kọ́ máa ṣí ìrísí Kérésìmesì (àwọ̀ ewé tí kì í rọ) níbi kan náà, yóò sì jẹ́ tìrẹ títí láé pẹ̀lú.

Àṣeyọrí àti Ìṣirò

Àṣeyọrí 20 ló wà láti kó jọ: láti ìborí rẹ àkọ́kọ́ dé ọgọ́rùn-ún, àdìtú 6×6 kan, ìpele kọ̀ọ̀kan títí dé Ọ̀gá, ìborí léraléra, Àdìtú ojoojúmọ́, àdìtú Rọrùn kan ní ìṣẹ́jú márùn-ún tàbí kí ó dín àti Líle kan ní mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ìborí láìsí àṣìṣe, láìlo Ìtọ́ka, tàbí àdìtú Líle kan láìkọ àkọsílẹ̀ kankan, elégédé mẹ́ta ní Ọ̀sẹ̀ Halloween àti ẹ̀bùn mẹ́ta ní Ọ̀sẹ̀ Kérésìmesì. "Àṣeyọrí" lójú ìbẹ̀rẹ̀ ń ṣe àkójọ gbogbo wọn. A ń pa wọ́n mọ́ sórí ẹ̀rọ rẹ.

"Ìṣirò", lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀, ń fi àwọn eré tí o ti ṣe àti èyí tí o borí hàn, ìpín ìborí rẹ, ìborí léraléra rẹ báyìí àti èyí tó gùn jù, àti àkókò rẹ tó dára jù: fún gbogbo eré rẹ lápapọ̀, tàbí fún ìpele kọ̀ọ̀kan àti Àdìtú ojoojúmọ́ lọ́tọ̀.

Otto, òwìwí kan tí ó wọ gíláàsì ojú róbótó tí ó sì mú pẹ́ńsù dání, máa ń fò wọlé lẹ́gbẹ̀ẹ́ fèrèsé ìfiránṣẹ́ ní àwọn àkókò ńlá: àdìtú tí a yanjú (púpọ̀ sí i fún èyí tí kò ní àṣìṣe tàbí ní ìpele Akọṣẹ́mọṣẹ́ tàbí Ọ̀gá), àkókò tuntun tó dára jù, Àdìtú ojoojúmọ́, ìborí àkọ́kọ́ ní ìpele kan, àti ọ̀rọ̀ ìtùnú ní òpin àṣìṣe. Kì í wá nígbà tí o bá ń ṣeré (àyàfi láti tọ́ ọ sọ́nà nínú eré rẹ àkọ́kọ́), ó sì máa ń wá díẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn àwọn ìgbà díẹ̀ àkọ́kọ́; tẹ̀ ẹ́ láti lé e lọ, tàbí pa á nínú Ètò ("Otto: tàn/pa").

Ìmọ̀ràn láti yanjú kíákíá

• Ṣàyẹ̀wò nọ́ńbà kan lẹ́yìn èkejì. Mú nọ́ńbà tí ó fara hàn jù, kí o sì wá àwọn àpótí tí kò tíì ní in: ọ̀pọ̀ ìgbà, àyè kan ṣoṣo ló kù.
• Kọ́kọ́ wo àwọn ìlà tí ó kún jù. Ìlà, òpó tàbí àpótí tí ó ní nọ́ńbà méje tàbí mẹ́jọ máa ń tètè parí.
• Lo àkọsílẹ̀ lórí àwọn tí ó le. Sàmì sí àwọn àṣàyàn àpótí kan tàbí ìlà kan, lẹ́yìn náà wá àwọn méjì.
• Má ṣe méfò láé. Gbogbo àdìtú níbí ni a lè yanjú pẹ̀lú ọgbọ́n orí; méfò tí ó já sí àṣìṣe ń gba àkókò jù wíwò lẹ́ẹ̀kan sí i lọ.
• Tẹ nọ́ńbà kan tí o ti fi sílẹ̀ láti rí gbogbo ibi tí ó wà kí wọ́n tàn: àwọn àlàfo ń fi ibi tí kò sí hàn.

Àwọn ìdarí

Tẹ àyè kan, lẹ́yìn náà nọ́ńbà kan. Lórí kọ̀ǹpútà, tẹ àwọn nọ́ńbà, lọ káàkiri pẹ̀lú àwọn bọ́tìnnì ọfà, Backspace láti pa rẹ́, N fún Àkọsílẹ̀, A láti kún gbogbo àkọsílẹ̀, H fún Ìtọ́ka, Ctrl+Z láti dápadà àti Esc fún àkójọ (a ó pa eré náà mọ́).

Ìbéèrè àti ìdáhùn

Ṣé Sudoku jẹ́ ọ̀fẹ́?

Bẹ́ẹ̀ ni. Ọ̀fẹ́ ni láti ṣe, pẹ̀lú ìpolówó nínú ẹ̀yà ẹ̀rọ aṣàwákiri. Kò sí nǹkankan láti rà.

Ṣé mo nílò láti ṣe ìgbàsílẹ̀ nǹkankan?

Rárá. Ó ń ṣiṣẹ́ lórí ẹ̀rọ aṣàwákiri ìgbàlódé èyíkéyìí lórí fóònù, tábúlẹ́ẹ̀tì tàbí kọ̀ǹpútà. Tí o bá fẹ́, o lè fi sórí ẹ̀rọ bí áàpù: lórí Android àti nínú Chrome lórí kọ̀ǹpútà, yan "Fi áàpù sórí ẹ̀rọ" lójú ìbẹ̀rẹ̀; lórí iPhone tàbí iPad, lo "Add to Home Screen" ti Safari. Lẹ́yìn tí o bá ti fi sórí ẹ̀rọ, yóò bẹ̀rẹ̀ kódà láìsí ìsopọ̀ íntánẹ́ẹ̀tì.

Ṣé a ń fi eré mi pamọ́?

Bẹ́ẹ̀ ni. Eré tó ń lọ àti àwọn àkọsílẹ̀ àṣeyọrí rẹ wà lórí ẹ̀rọ rẹ, láìsí àkáǹtì. Tí o bá kúrò láàárín àdìtú kan, "Tẹ̀síwájú" lójú ìbẹ̀rẹ̀ yóò mú un padà.

Ṣé àwọn àdìtú lè tán?

Rárá. Eré tuntun kọ̀ọ̀kan ń ṣe àdìtú tuntun: wọ́n pọ̀ ju ohun tí ẹnikẹ́ni lè ṣe tán lọ.

Ṣé ẹ̀kọ́ ìbẹ̀rẹ̀ wà?

Bẹ́ẹ̀ ni: eré rẹ àkọ́kọ́ jẹ́ èyí tí a ń tọ́ ọ sọ́nà nínú rẹ̀, lórí àtẹ 6×6 kékeré kan. Otto yóò mú ọ la àwọn nọ́ńbà àkọ́kọ́ rẹ̀ kọjá, ọ̀kan tí a rí nípasẹ̀ ìlà, ọ̀kan nípasẹ̀ òpó àti ọ̀kan nípasẹ̀ àpótí, ọwọ́ kan yóò fi ọ̀kọ̀ọ̀kan hàn, ìlà kan yóò sì sọ ìdí rẹ̀, lẹ́yìn náà yóò fi Àkọsílẹ̀ àti Ìtọ́ka hàn ọ́, ìwọ fúnra rẹ yóò sì parí rẹ̀; ó ka bí eré mìíràn. Kọjá ń parí ìtọ́sọ́nà náà ní ìgbésẹ̀ èyíkéyìí. Láti tún rí i, yan Ètò → Bí a ṣe ń ṣeré: fi hàn mí.

Èdè wo ló ń sọ?

84, láti Gẹ̀ẹ́sì, Ṣáínà, Híńdì àti Sípáníìṣì títí dé Súwídìṣì, Hébérù, Wélìṣì àti Khmer. Ó ń bẹ̀rẹ̀ ní èdè ẹ̀rọ aṣàwákiri rẹ tí ó bá ní in, o sì lè yí i padà lójú ìbẹ̀rẹ̀.

Nǹkan kan kò dára, tàbí mo ní èrò kan

Kọ̀wé sí support@brookmoon.com.